فیلم Spider-Man: Brand New Day

«مرد عنکبوتی: روزی کاملاً نو» بازتنظیمی ضروری برای نسخه تام هالند است. فیلم پس از آشوب چندجهانی قسمت قبل، پیتر پارکر را از سازوکار دنیای سینمایی مارول پایین می‌آورد و در خیابان‌های نیویورک قرار می‌دهد. نتیجه در بهترین لحظات، داستانی درباره تنهایی، فرسودگی و ورود اجباری به بزرگسالی است؛ در ضعیف‌ترین لحظات، محصولی شلوغ است که باید شخصیت تازه معرفی کند، گذشته را یادآوری کند و مسیر چند پروژه بعدی را باز بگذارد.

چهار سال از پاک‌شدن پیتر از حافظه دیگران گذشته است. شهر مرد عنکبوتی را می‌شناسد، اما کسی پیتر پارکر را به یاد نمی‌آورد. او در آپارتمانی کوچک و پر از نمایشگر زندگی می‌کند، جرم را زیر نظر دارد و هویت قهرمانی‌اش را جای کار، خانواده و رابطه انسانی نشانده است. پیتر با نجات شهر از مواجهه با فقدان فرار می‌کند. هرچه فعالیت مرد عنکبوتی بیشتر می‌شود، زندگی شخصی پیتر تهی‌تر می‌ماند. فیلم دقیقاً زمانی مؤثر است که نشان می‌دهد موفقیت قهرمان می‌تواند به نابودی تدریجی انسان زیر نقاب منجر شود.

بازگشت ام‌جی و ند به نیویورک این تعادل بیمار را بر هم می‌زند. آنها زندگی کرده‌اند، درس خوانده‌اند و بدون پیتر بزرگ شده‌اند؛ او در گذشته متوقف مانده است. تلاش پیتر برای نزدیک‌شدن دوباره به ام‌جی، از نظر دراماتیک دردناک و از نظر اخلاقی مسئله‌دار است. رمانتیک‌سازی این پیگیری، رفتار وسواسی او را پنهان می‌کند. با این حال، عدم تقارن رابطه خوب ساخته شده است: پیتر تاریخ مشترک را به یاد دارد و ام‌جی فقط با غریبه‌ای مضطرب روبه‌روست. هر مکالمه برای یکی ادامه یک عشق و برای دیگری آغاز آشنایی نامطمئن است.

تام هالند بازی کنترل‌شده‌تری ارائه می‌دهد. شوخی‌های نوجوانانه هنوز وجود دارند، اما پشت آنها خستگی، شرم و ترس دیده می‌شود. او با تغییر لحن صدا، ناامنی پیتر را آشکار می‌کند؛ مرد عنکبوتی هنگام مبارزه سریع و مطمئن است، اما پیتر در برابر ام‌جی جمله‌ها را نیمه‌کاره می‌گذارد و عقب می‌کشد. فیلم دیگر بر جذابیت پسربچه نابغه تکیه ندارد و هالند را وادار می‌کند مرد جوانی را بازی کند که پیامد انتخاب‌هایش را فهمیده، ولی هنوز توان اصلاح آنها را ندارد. این بلوغ مهم‌ترین امتیاز قسمت چهارم است.

زندایا مرکز ثقل انسانی فیلم باقی می‌ماند. ام‌جی این بار ابزار انگیزش قهرمان نیست؛ او زندگی، خواسته و قضاوت مستقل دارد. صحنه‌های دونفره به جای بازسازی ساده رابطه قدیمی، امکان ناممکن‌بودن آن را بررسی می‌کنند. مشکل این است که فیلمنامه بارها گفت‌وگوی آنها را قطع می‌کند تا شخصیت دیگری وارد شود، حادثه‌ای تازه آغاز شود یا اشاره‌ای برای آینده مجموعه کاشته شود. درام اصلی وجود دارد، اما زیر بار تعهدات جانبی فرصت تمرکز کامل پیدا نمی‌کند.

فرانک کسل بهترین شخصیت مکمل فیلم است. خشونت مستقیم، بدبینی و بی‌حوصلگی او در برابر اخلاق محدودکننده پیتر قرار می‌گیرد. رابطه آنها صرفاً شوخی میان دو قهرمان نیست؛ تضادی درباره معنای مسئولیت است. پیتر می‌خواهد حتی مهاجم را نجات دهد، فرانک حذف تهدید را کافی می‌داند. این اختلاف به تعقیب‌وگریزها وزن اخلاقی می‌دهد و از تبدیل‌شدن آنها به نمایش خنثای جلوه‌های ویژه جلوگیری می‌کند. حضور پانیشر همچنین از غرق‌شدن فیلم در مالیخولیا جلوگیری می‌کند. با این حال، معرفی او برای تماشاگر ناآشنا ناقص است و فیلم سابقه شخصیت را دانسته فرض می‌کند.

تهدید اصلی توانایی جابه‌جایی میان ذهن و بدن دیگران را دارد و در نیمه نخست به فیلم کیفیتی شبه‌هراس‌آور می‌دهد. هر شهروند می‌تواند ناگهان به مهاجم تبدیل شود و پیتر نمی‌تواند با مشت‌زدن ساده مسئله را حل کند. این ایده با بحران هویت او هماهنگ است: دشمن مرز میان فرد و نقاب را از بیرون می‌شکند، در حالی که پیتر از درون میان انسان و قهرمان تقسیم شده است. فیلم بعدتر برای توضیح انگیزه دشمن، حرکت خود را متوقف می‌کند. انسانی‌کردن او قابل‌فهم است، اما توضیحات طولانی و تغییر زاویه دید، نیمه دوم را شبیه فیلمی دیگر می‌کند.

هم‌زمان بدن پیتر نیز تغییر می‌کند. تارهای طبیعی، افزایش قدرت، سردرد و فوران خشونت، ظرفیت روایتی جدی درباره اضطراب و از دست‌دادن کنترل را دارند. کارگردانی به وحشت جسمانی نزدیک می‌شود و نشان می‌دهد قدرت بیشتر لزوماً امتیاز نیست. بروس بنر در مقام کسی که سال‌ها با نیرویی مهارنشدنی زندگی کرده، آینه مناسبی برای پیتر است. با این حال، فیلمنامه این خط را به اندازه کافی نمی‌کاود. پرسش‌های مهم مطرح می‌شوند، سپس برای حفظ ضرباهنگ یا آماده‌کردن قسمت بعد کنار می‌روند. بحران بدن بیشتر محرک حادثه است تا تحولی کامل در شخصیت.

دستین دنیل کرتون در اجرای بصری پیشرفت محسوسی ایجاد کرده است. نیویورک این بار صرفاً پس‌زمینه دیجیتال نیست؛ خیابان، باران، سایه، ترافیک و فاصله میان ساختمان‌ها حس مکان می‌سازند. دوربین در صحنه‌های اکشن مسیر حرکت مرد عنکبوتی را قابل‌فهم نگه می‌دارد و به جای پنهان‌کردن همه چیز در تدوین سریع، آکروبات، حس عنکبوتی و کشش تارها را نمایش می‌دهد. چند تصویر آهسته، ترکیب‌بندی کمیک را بدون تبدیل صحنه به تصویر ثابت بازسازی می‌کند. مبارزه‌ها وزن و اصطکاک دارند و افتتاحیه از بهترین اکشن‌های نسخه هالند است. فیلم سرانجام می‌فهمد جذابیت تاب‌خوردن در نسبت بدن با شهر است.

این کیفیت تا پایان یکدست نمی‌ماند. هرچه روایت به پرده سوم نزدیک می‌شود، مقیاس تخریب بزرگ‌تر و وضوح فضایی کمتر می‌شود. فیلم دوباره به عادت مارول برای ویرانی عظیم اما کم‌پیامد بازمی‌گردد. شهر آسیب می‌بیند و چند دقیقه بعد همه چیز تابع نیاز صحنه بعد است. تضاد میان آغاز فیزیکی و پایان دیجیتال آشکار می‌شود. کرتون بهتر از بسیاری از همکارانش اکشن را طراحی می‌کند، اما فشار الگوی نهایی مجموعه را کاملاً کنار نمی‌زند. زمانی که درگیری‌ها کوچک و شخصیت‌محورند، فیلم زنده است؛ زمانی که باید عظمت قراردادی تحویل دهد، هویت خود را از دست می‌دهد.

زمان ۱۴۵ دقیقه‌ای مشکل بنیادی فیلم است. بیست دقیقه نخست با سرعت، وضوح و اندوه کنترل‌شده پیش می‌رود، اما پس از تثبیت بحران اصلی، روایت شاخه‌دار می‌شود. فیلم چند بار به نقطه‌ای می‌رسد که می‌تواند مسیر مستقیم خود را ادامه دهد، سپس برای معرفی شخصیت یا توضیح پیشینه توقف می‌کند. نیمه دوم از تکرار حمله، عقب‌نشینی و افشا آسیب می‌بیند. حذف بخشی از توضیحات دشمن، کوتاه‌کردن حضورهای فرعی و تمرکز بیشتر بر پیتر و ام‌جی می‌توانست فیلمی نزدیک به دو ساعت بسازد. طول زیاد فقط خسته‌کننده نیست؛ تنش عاطفی را رقیق می‌کند و لحظات مهم را میان اطلاعات پراکنده دفن می‌سازد.

فیلمنامه در استفاده از جهان مشترک، هم موفق است و هم گرفتار. شخصیت‌های مهمان اغلب بر موضوع تغییر، خشم و تنهایی اثر می‌گذارند و حضورشان صرفاً نمایش نام و لباس نیست. این انسجام، فیلم را از بسیاری از کراس‌اورهای مکانیکی مارول جدا می‌کند. در مقابل، تعدادی خط داستانی عمداً بی‌پاسخ می‌مانند و بعضی تصمیم‌ها بیشتر به قسمت بعد خدمت می‌کنند تا همین فیلم. پایان اصلی به اندازه کافی جمع‌بندی دارد، اما صحنه پس از تیتراژ نمونه آشکار وعده‌فروشی است: اطلاعاتی محدود عرضه می‌کند و ارزش زمانی را که از مخاطب می‌گیرد ندارد. فیلم مستقل‌تر شده، ولی هنوز استقلال کامل ندارد.

حاصل، بهترین فیلم مرد عنکبوتی تاریخ یا بازآفرینی رادیکال شخصیت نیست. به دقت احساسی «مرد عنکبوتی ۲» سم ریمی یا نوآوری بصری آثار «دنیای عنکبوتی» هم نمی‌رسد. این اثر یک اصلاح مسیر معتبر است که اجرای تام هالند، رابطه نابرابر پیتر و ام‌جی، تقابل اخلاقی با پانیشر و اکشن فیزیکی آن را بالا می‌برند؛ در مقابل، فیلمنامه متراکم، پرده سوم کش‌دار، توضیح ناکافی تغییرات پیتر و تعهد به آینده مجموعه از اثرگذاری آن کم می‌کنند. فیلم ثابت می‌کند نسخه بزرگسال مرد عنکبوتی ظرفیت ادامه دارد، به شرط آنکه قسمت بعد شخصیت‌های اضافی را حذف و بر پیامدهای انسانی تمرکز کند. امتیاز نهایی: هفت از ده.